Update: 10:23AM SA dua na gauna talei na gauna sa vakacagau tiko mai kina na veivosaki ka rau sa lai cavuta na cauravou kei na goneyalewa na i kalawa cecere me rau sa veimusumusuki kina. Sa tukuna ni gauna oqori e rau sa vakadeitaka nodrau veikilai kei na nodrau veirogorogoci.
Sa tekivutaki na gauna oqori na nodrau sa kila na itubutubu e na yasana ruarua na nodrau sa veivosaki tiko na gone.
Eda sa na muria tale oqo na i vakasala ni Vunivola ni Veivakalotutaki e Viti kei Rotuma, o Nai Talatala Ili Vunisuwai.
E vakaraitaka o koya ni vuqa na ka e dodonu me dau tarai e na gauna ni veitalanoa ni veimusumusuki, ka okati kina na veika oqo:
Matai, na veika eso drau dui taleitaka kei na ka drau sega ni taleitaka.
E yaga mo drau veitalanoataka sara vakavinaka na veika drau duidui kina se drau tautauvata kina.
Ni sega ni veikilaitaki tu na duidui e dau lai yaco kina vakalevu na tiko yavavala e muri.
Karua, sa i koya na nomudrau i tikotiko. Oqori e wili kina na vale, na qele, na cakacaka, na i lavo kei na veika tale e so ena veivuke ena bula ni dua na vuvale.
Na kena i katolu sa i koya na gauna me sa tekivutaki kina na nomudrau vuvale se vakawati ka tekivutaki e na vakamau.
E na yaga mo drau tara me matata na ka baleta na qaravi ni veika vakavanua ka tara na veiwekani e na yasana ruarua.
E dina ni tikina oya e nodra na i tubutubu, ia e dodonu tale ga mo drau veitalanoataka ka ni tiko tale ga kina na nomudrau i tavi.
A kena i kava sa i koya na nomudrau veitalanoataka na dredre eso ena basika mai kevaka sa tekivutaki na nomudrau matavuvale me vaka beka na duidui ni nomudrau cakacaka kei na ilesilesi, aya kevaka drau cakacaka ruarua. Oqori na veika e dodonu me veitalanoataki rawa ni da sa veimusumusuki voli me da vakawati.
E rawa tale ga ni okati kina na gauna drau nanuma vata me tekivu kina na vakagone, na nodra vakaveikilaitaki na veiwekani kei na nodra ciqomi ka vakatalega kina na veitavi duidui eso drau dui vakaitavitaki kemudrau tu kina ka vakakina na i lawalawa drau dui lasava.
Oqo e so na ka e tataunaka vakabibi o Nai Talatala Ili Vunisuwai me qarauni ena gauna ni veivosaki:
Matai sa i koya na Veidinadinati.
Na veidinadinati sa ka bibi sara e na gauna ni veivosaki. Na gauna ni veivosaki se veimusumusuki e dodonu me kena yavu tiko na veidokai, io na veidokai me vakasucuma na veidinadinati.
Na veidinadinati e kena ibalebale na nomu solia na nomu dina taucoko ki na nomudrau veivosaki. Oqori e na wiliki kina na nomu maroroya na nomu veivosaki kei koya na cauravou ko sa vakadonuya na nona veiduguci se ko koya na goneyalewa ko sa taroga oti na lomana ka sa vakadonuya.
Kakua ni vakatara na veivosaki yarayara. E kena i balebale oya me vica vata tiko nomu veivosaki e na dua vata ga na gauna ka ra sega ni veikilai tiko o ira, ia o iko mo qai vaka toka na �operator� ni talevoni mo veitabayaka toka na kena ivakasaribariba e na kena o via vosa kina.
Tarovi iko mai na kena vaka oqo ka ni levu na vakacala-ka kei na kavoro ni uto e dau yaco kina.
Me sa dua ga na veivosaki, ia solia sara kina nomu dina.
Vei iko na cauravou, ni sa solia mai e dua na goneyalewa nona veivakadonui, e kena ibalebale ni sa solia tiko mai na nona dina.
Ni sa solia mai na nona dina, esa solia vata sara tale tiko ga mai na nona bula.
Kevaka ko qitotaka na nona dina, ko sa qitotaka tiko na nona bula.
Oqori e dua vei ira na cakacaka rerevaki e na gauna ni veivosaki. E vinaka me dua ga na veivosaki e na dua na gauna.
Kevaka ko sa raica ni sega ni donu vei iko na bula nei koya drau sa veivosaki, kerea tale vua na veivakadonui me sa yalani me vaka ga na nomu a kerea ena i matai ni gauna.
Ni sa oti oya, sa tu tale vei iko na galala mo vaqara tale e dua. E kaya va�qo ne na Vosa Vakaibalebale 23:23, �Mo volia na dina, ka kakua ni volitaka.� Vulica mo dau maroroya na nona dina na nomu i tokani ka kakua ni vakawaletaka se vakasabusabutaka.
A kena ikarua sa i koya na dodomo kocokoco. Sa yaga me da kila ni gauna ni noda veivosaki e sega ni kena i balebale ni da sa veiwatini.
Na vakamau sa i vakadinadina ka i vakadei ni bula vakavuvale ka veiwatini dina.
Sa kena i balebale ni sega ni dodonu na tiko vata se veiyacovi ena gauna ni noda veivosaki.
Meda vulica me da tarovi keda mai na dodomo kocokoco ka rawa me rawai kina na noda bula ena noda sa solia na yagoda vua eda veivosaki kaya tiko.
Me kilai deivaki tale ga e yaloda ni sega ni i vakadei ni noda veiwatini na veimusumusuki se veivosaki ka ni da se curuma tiko oqori na gauna ni noda vakasaqara na keda i sa dodonu.
E sega ni sa watimu ko koya drau veivosaki kaya tiko me yacova sara na gauna ko sa taura kina na ligana ka vauci koya ena veiyalayalati e na mata ni Kalou kei na lawa mo drau sa veiwatini.
Io me yacova sara na tiki ni gauna dokai ko ya, e sega ni tu vei iko na dodonu mo solia kina na yagomu vei koya drau sa veivosaki tiko.
E lewe levu era qai dau veivutuni e muri sa bera ka ni sa vakasuka na cauravou ka lai vakamautaka tale e dua na goneyalewa.
E levu tale na goneyalewa e nodra na vakaloloma ka ni ra sa biu tu mai kei na gone era kunekunetaka ni sa vakanadaku ko vunituraga ni sa yaco oti na lomana kocokoco.
Na vuvale, sa yavu dokai ni bula vakalewenivanua ka sega ni dodonu me tauyavutaki tu e na sala vakaloloma oya.
Sa ka bibi kina me da kakua ni solia vakatotolo na yagoda ka ni tiko na kena gauna dodonu ka vakarautaki vakavinaka na kena loma nivale me cakacakataki kina na i naki Vakalou ni veitaleitaki ka yavutaki e na veirokovi kei na gagadre savasava ka vakaturi kina na kawa dokai ni veigauna mai muri.
Meda qarauna me kakua ni rawai keda na dodomo kocokoco, ia me rawai keda ga na loloma. Na loloma e dodonu me vakasucuma na veidokai, na vosota vakadede kei na noda lewai keda vinaka (self control).
E kaya na Jemesa 1:14-15, �Sa dau veretaki na tamata yadua ni sa vakauti koya vakatani ka bacani koya na nona gagadre ca.
Ni sa kunekune na garogaro ca sa vakasucuma na ivalavala ca, a sa oti na ivalavala ca, sa qai vakasucuma na mate.
A kena ikatolu sa i koya na veidrotaki se veicavu. Na veidrotaki e sega ni itovo dodonu ka sega ni i valavala ni rarama.
E sega tale ga ni i tovo vakavanua se vakalotu, ia sa dua na itovo ca, beci ka lolovira. Na itovo oqori sa dusia e rua na cala bibi: Na veibeci ka yali kina na veidokai.
Sa beci kina na Kalou, o koya e nona ilesilesi na itutu vakaitubutubu. Erau sa beci kina na itubutubu kei na veisusugi kece erau a qarava. Sa beci kina na vuvale kei na tamata. Io erau sa beci talega kina o rau ka vakayacora na i tovo oqori.
Na veibeci sa i tovo ga ni tamata ca.
E kaya vakakina na Vosa Vakaibalebale 18:3, �Ni sa lako mai na tamata ca, sa lako talega mai na veibeci, na veivakamaduataki kei na veivakalialiai.�
Na veibeci, na veivakamaduataki kei na veivakalialiai eratou tiko tolutolu ena veidrotaki.
E lewe levu vei keda na i Taukei e qai dau noda cakacaka tiko me da lai bulubulutaki ira na yalewa ni ra sa drotaki oti.
Oti me sa qai muria tu na kena soqo ni marau.
Oqo e dua na i vakarau e vakabulai ka vakayacori tiko vakalevu ena noda veikoro, ka ra sa qai dau lai tiko na qase me ra tokona tiko.
Nodra tiko oya na qase, era sa ciqoma kina na i tabagone ni sa dodonu tiko na i vakarau oya.
Na veidrotaki sa cakacaka ni Daubutako. Sa butako rerevaki sara baleta e butakoci tiko na tamata, sega ni kau, vatu, iyaya se manumanu; ia na tamata.
Ni dua na goneyalewa sa vakadonuya me drotaki, e sa vakalolovirataka tiko na nona i tutu dokai ni nona bula ka sa kauti koya sobu me vaka wale ga e dua na i yaya taukeni e loma ni vale. Na tamata e duidui mai na ka taukeni, okoya ka sega ni tiko na yalona me vaka na kato se isulu taukeni.
O koya gona ni sa drotaki e dua na goneyalewa sa lutu mai na nona itutu dokai oqori ka me sa vaka ga e dua na iyaya ka sega na yalona.
Na cauravou e veidrotaki sa butako e na loma ni dua na vale.
Sa butakoca nai yau levu ni dua na vuvale sa i koya na goneyalewa ka susugi tiko e na nodrau loloma, vakanuinui kei na veivakamenemenei ni nona itubutubu.
Au sa laiva yani vei kemuni na noda cauravou kei na goneyalewa na i vakasala oqori nei Nai Talatala Ili Vunisuwai.
Sa kena i naki mo ni rogoca ka vakasamataka vakayalomatua na nomuni vakarautaki kemuni ki na nomuni bula vakawati.
Sa ka bibi me tauyavutaki nomu vale ni vakawati e na dodonu, savasava kei na dina. Ko drau na kalougata kina ka ra kalougata tale ga nomudrau kawa.
Ena qai kuri tale yani
